عفونت گوش در کودکان؛ علائم، درمان و زمان مراجعه به پزشک

عفونت گوش در کودکان؛ علائم، درمان و زمان مراجعه به پزشک

عفونت گوش یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در کودکان است و تقریباً بیشتر والدین دست‌کم یک بار تجربه‌ی گوش‌درد کودکشان را داشته‌اند. این عفونت ممکن است در قسمت خارجی، میانی یا داخلی گوش رخ دهد، اما عفونت گوش میانی در کودکان شایع‌تر است.
اگر فرزندتان تب، بی‌قراری، یا درد گوش دارد، لازم است موضوع را جدی بگیرید؛ زیرا تشخیص و درمان سریع عفونت گوش در کودکان از بروز عوارضی مثل کاهش شنوایی یا پارگی پرده گوش جلوگیری می‌کند.

عفونت گوش چیست و چرا در کودکان شایع‌تر است؟

گوش انسان از سه بخش تشکیل شده است:

1. گوش خارجی

2. گوش میانی

3. گوش داخلی

بیشتر عفونت‌های کودکان در قسمت گوش میانی اتفاق می‌افتد. این بخش در پشت پرده گوش قرار دارد و وظیفه انتقال صدا از محیط بیرون به گوش داخلی را دارد.
در کودکان، شیپور استاش (مجرایی که گوش میانی را به حلق متصل می‌کند) کوتاه‌تر و باریک‌تر است؛ به همین دلیل مایعات و میکروب‌ها راحت‌تر در آن جمع می‌شوند و باعث عفونت می‌گردند.

همین ویژگی فیزیولوژیکی باعث شده که عفونت گوش در کودکان زیر ۵ سال بسیار شایع باشد و حتی پس از سرماخوردگی یا آنفولانزا رخ دهد.

علائم عفونت گوش در کودکان

علائم عفونت گوش در هر کودک می‌تواند متفاوت باشد، اما برخی نشانه‌ها رایج‌ترند. والدین باید در صورت مشاهده علائم زیر، احتمال عفونت گوش را در نظر بگیرند:

• درد گوش (به‌ویژه هنگام دراز کشیدن یا شیر خوردن)

• تب بالای ۳۸ درجه

• بی‌قراری و گریه‌های طولانی کودک

• کاهش شنوایی موقت یا نشنیدن صداهای آرام

• خروج مایع یا ترشح از گوش (گاهی چرکی یا شفاف)

• کاهش اشتها یا امتناع از خوردن شیر در نوزادان

• لمس یا کشیدن گوش توسط کودک

• اختلال خواب و بی‌خوابی شبانه

• اختلال در تعادل یا سرگیجه

در صورت بروز چند مورد از علائم بالا، باید سریعاً به پزشک متخصص اطفال یا گوش، حلق و بینی در اسلامشهر مراجعه کنید.

انواع عفونت گوش در کودکان

1. عفونت گوش میانی (Otitis Media)
   شایع‌ترین نوع عفونت در کودکان است و معمولاً بعد از سرماخوردگی یا عفونت تنفسی رخ می‌دهد.
   در این حالت، ویروس یا باکتری باعث تجمع مایع پشت پرده گوش می‌شود.

2. عفونت گوش خارجی (Otitis Externa)
   به آن «گوش شناگر» نیز می‌گویند. در اثر تماس زیاد با آب (مثلاً در استخر) و رشد باکتری‌ها در مجرای گوش خارجی ایجاد می‌شود.

3. عفونت گوش داخلی (Labyrinthitis)
   کمتر شایع است ولی در صورت بروز، ممکن است باعث سرگیجه، تهوع و کاهش شنوایی شود.

علل ایجاد عفونت گوش در کودکان

علت اصلی عفونت گوش در کودکان، تجمع باکتری‌ها یا ویروس‌ها در گوش میانی است. اما عوامل زیر احتمال بروز آن را افزایش می‌دهند:

• سرماخوردگی و آنفولانزا

• آلرژی فصلی

• تجمع مایع در پشت پرده گوش

• استفاده از پستانک به مدت طولانی

• قرار دادن کودک در حالت درازکش هنگام شیر دادن

• تماس با افراد بیمار در مهد کودک

• ضعف سیستم ایمنی

• دود سیگار در محیط خانه

پزشکان درمانگاه حکیم اسلامشهر توصیه می‌کنند والدین از تماس کودک با محیط‌های آلوده و پرجمعیت در زمان شیوع سرماخوردگی جلوگیری کنند، زیرا این موضوع از علل اصلی بروز عفونت گوش کودکان در اسلامشهر است.

عفونت گوش ویروسی و باکتریایی؛ تفاوت در چیست؟

عفونت گوش ممکن است ناشی از ویروس یا باکتری باشد.

• در عفونت ویروسی، معمولاً نیازی به آنتی‌بیوتیک نیست و بدن کودک با کمک استراحت و داروهای تب‌بر بهبود می‌یابد.

• در عفونت باکتریایی، پزشک آنتی‌بیوتیک مناسب تجویز می‌کند تا از گسترش عفونت جلوگیری شود.

فقط پزشک متخصص اطفال یا گوش و حلق و بینی می‌تواند نوع دقیق عفونت را تشخیص دهد، بنابراین از خوددرمانی پرهیز کنید.

روش‌های تشخیص عفونت گوش در کودکان

پزشک متخصص اطفال در درمانگاه حکیم برای تشخیص، ابتدا گوش کودک را با اُتوسکوپ (وسیله‌ای مخصوص دیدن داخل گوش) معاینه می‌کند.
در صورت نیاز ممکن است از تست‌های زیر استفاده شود:

• تیمپانومتری برای بررسی فشار در گوش میانی

• تست شنوایی کودک

• در موارد خاص، آزمایش خون یا کشت مایع گوش

تشخیص دقیق، به پزشک کمک می‌کند نوع درمان (دارویی یا آنتی‌بیوتیکی) را انتخاب کند.

درمان عفونت گوش در کودکان

درمان بستگی به نوع، شدت عفونت و سن کودک دارد. پزشکان درمانگاه حکیم اسلامشهر معمولاً یکی از روش‌های زیر را توصیه می‌کنند:

۱. درمان دارویی

در عفونت‌های خفیف، از داروهای تب‌بر و ضد درد مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده می‌شود. این داروها باعث کاهش درد و تب می‌شوند.

۲. آنتی‌بیوتیک‌ها

اگر عفونت باکتریایی تشخیص داده شود، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک خوراکی یا قطره گوش تجویز کند.
مهم است که والدین دوره درمان را کامل کنند حتی اگر کودک زودتر بهبود یافت، چون قطع زودهنگام دارو باعث بازگشت عفونت می‌شود.

۳. تخلیه مایع گوش

در برخی موارد، مایع در گوش میانی باقی می‌ماند و باعث افت شنوایی می‌شود. در این شرایط، ممکن است پزشک با روش خاصی مایع را تخلیه کند یا در صورت تکرار، لوله تهویه در پرده گوش قرار دهد.

۴. مراقبت در منزل

• کمپرس گرم روی گوش می‌تواند درد را کاهش دهد.

• کودک باید استراحت کافی داشته باشد.

• از قرار دادن هر جسمی در گوش کودک خودداری شود.

• نوشیدن مایعات فراوان به بهبود سریع‌تر کمک می‌کند.

عوارض احتمالی عفونت گوش درمان‌نشده

اگر عفونت گوش در کودکان به‌موقع درمان نشود، ممکن است مشکلات جدی‌تری به‌وجود آید، از جمله:

• پارگی پرده گوش

• کاهش موقت یا دائم شنوایی

• گسترش عفونت به استخوان گیجگاهی (ماستوئیدیت)

• تأخیر در تکلم و گفتار کودک

• بازگشت مکرر عفونت

برای جلوگیری از این عوارض، مراجعه به پزشک در اولین فرصت ضروری است.

زمان مراجعه به پزشک برای عفونت گوش کودک

گاهی والدین نمی‌دانند چه زمانی لازم است کودک را نزد پزشک ببرند. در شرایط زیر مراجعه فوری به پزشک ضروری است:

• درد گوش بیش از ۲۴ ساعت ادامه دارد

• تب بالای ۳۸/۵ درجه

• خروج ترشح یا چرک از گوش

• کاهش شنوایی ناگهانی

• بی‌قراری شدید یا گریه‌ی بدون توقف

• علائم پس از چند روز درمان خانگی بهبود نیافته است

در درمانگاه حکیم اسلامشهر، پزشکان متخصص اطفال و گوش‌حلق‌وبینی به‌صورت روزانه بیماران کودک را ویزیت می‌کنند و با بررسی دقیق، بهترین درمان را ارائه می‌دهند.

راه های پیشگیری از عفونت گوش در کودکان

پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. برای جلوگیری از عفونت گوش در کودکان این نکات را رعایت کنید:

1. واکسیناسیون کامل کودک (به‌ویژه واکسن آنفولانزا و پنوموکوک)

2. پرهیز از قرار دادن کودک در معرض دود سیگار

3. تغذیه با شیر مادر تا شش‌ماهگی

4. خشک‌کردن گوش کودک پس از استحمام یا شنا

5. جلوگیری از سرماخوردگی مکرر با تقویت سیستم ایمنی

6. اجتناب از استفاده طولانی از پستانک

مراقبت‌های خانگی پس از درمان عفونت گوش

پس از شروع درمان دارویی یا آنتی‌بیوتیکی، والدین باید مراقب باشند:

• داروها سر ساعت داده شوند.

• کودک در محیط گرم و بدون سر و صدا استراحت کند.

• از تماس گوش با آب تا زمان بهبودی کامل جلوگیری شود.

• در صورت تداوم علائم بیش از ۵ روز، مجدد به پزشک مراجعه شود.

نقش پزشک متخصص اطفال در درمان عفونت گوش

پزشک متخصص اطفال با تجربه‌ی بالا می‌تواند تشخیص دهد آیا عفونت نیاز به آنتی‌بیوتیک دارد یا خیر. در درمانگاه حکیم، ویزیت اطفال توسط فوق تخصص کودکان و متخصص گوش‌حلق‌وبینی انجام می‌شود تا روند درمان سریع و مطمئن باشد.
وجود تجهیزات مدرن تشخیصی در این درمانگاه باعث شده درمان عفونت گوش کودکان در اسلامشهر با دقت و ایمنی بالا صورت گیرد.

عفونت گوش مکرر در کودکان؛ نشانه چیست؟

برخی کودکان بیش از دو تا سه بار در سال دچار عفونت گوش می‌شوند. این وضعیت ممکن است نشانه‌ای از مشکلات زمینه‌ای باشد، مانند:

• آلرژی مزمن

• ضعف سیستم ایمنی

• بزرگ شدن لوزه سوم

• قرار گرفتن مداوم در معرض عفونت‌های تنفسی

در این موارد، بررسی تخصصی و درمان پیشگیرانه توسط پزشک الزامی است.

جمع‌بندی

عفونت گوش در کودکان بیماری شایعی است اما با تشخیص سریع و درمان مناسب به‌راحتی قابل کنترل است.
شناخت علائم اولیه، توجه به تغییر رفتار کودک، و مراجعه به پزشک متخصص اطفال در اسلامشهر می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.

در درمانگاه حکیم اسلامشهر، با حضور متخصصان اطفال، گوش‌حلق‌وبینی و امکانات تشخیصی پیشرفته، روند درمان عفونت گوش کودکان با دقت و سرعت انجام می‌شود.

اگر کودک شما نشانه‌هایی از گوش‌درد، تب یا بی‌قراری دارد، بهترین تصمیم مراجعه به درمانگاه حکیم است تا با بررسی تخصصی، درمان به‌موقع آغاز شود.

📍 آدرس: اسلامشهر، خیابان امام موسی کاظم (ع)، درمانگاه حکیم
☎️ شماره تماس:021563400068

👩‍⚕️ پزشکان متخصص اطفال و گوش‌حلق‌وبینی آماده پذیرش بیماران کودک هستند.